Sıradaki içerik:

Bebek Maması Ne Zaman ve Kim Tarafından İcat Edildi ?

e
sv

Yo – Yo Oyuncaklarının Sırrı Nedir ?

238 okunma — 06 Aralık 2020 11:09

Yo – Yo Oyuncaklarının Sırrı Nedir ?

 Çiftliğe adımınızı dahi atmadan çitten atlayabilir, ineği sağabilir, ata binebilir ve köpeği yürüyüşe çıkarabilir misiniz? Eğer cevabınız evetse, muhtemelen yo – yo numaralarına aşinasınızdır.

Bilim insanları, basit bir yo –yo oyuncağının ilimin pek çok keşfini yansıttığını söylerler. Bir örnek verelim: Evreni temel yasalarından biri enerjinin yoktan var edilemeyeceği veya tamamen ortadan kaldırılamayacağıdır. Bilim insanları buna ‘’ enerjinin korunumu ‘’ der. Enerji halihazırda vardır, fakat şekli değişiklik gösterebilir.

Barajlardaki suyu düşünün. Baraj kapakları kapalı olduğunda ve su içeride beklerken, potansiyel enerjiye sahiptir. Baraj kapakları açıldığında, yer çekimi kuvveti tarafından aşağıya çekilen su, çağlayan gibi dökülüverir. Suyun potansiyel enerjisi aniden kinetik enerjiye yani hareket enerjisine dönüştürülmüştür.

Hızla akarak türbin çarklarına çarpan suyun kinetik enerjisi, elektrik jeneratör sistemine bağlı olan türbine enerji verir. Böylelikle suyun kinetik enerjisi, elektrik enerjisine dönüştürülmüş olur. Aynı şekilde evlerimizde de elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüştürülür ve evlerimiz ısınır.

Yo –yo oyuncağıyla da benzer bir şey gerçekleşir. Yo – yo düşer ve potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür. Ancak barajdan dökülen suyun aksine, yo – yo düşerken döner ve hızı ortasındaki ipin tomarının uzunluğuna bağlıdır.

Yo – yo düşerken etrafına sarılı olan ip çözülür ve oyuncak daha hızlı döner. Düşerken enerjinin bir kısmı dönme enerjisine dönüşür. Dolayısıyla düşeceği mesafenin henüz yaklaşık olarak yarısını almışken oyuncağın düşüş hızı yavaşlar.

İpin uç noktasında yo – yo sıçrar. İp tekrar şaftın etrafını sarmaya başlar ve yo – yo bu esnada dönmeye devam eder. Clevelan State Üniversitesi’nden Jearl Walker adlı fizikçiye göre, eğer çok kuvvetli bir sıçrama olmamışsa, yo – yo ‘’ uyuyacaktır ‘’. Tekrar uyandırmak için ipi yeniden yukarı çekin. Eğer yeniden sarılan ipin ilmikleri arasında yeterince sürtünme söz konusuysa, yo – yo dönmeye devam edecek ve yükselecektir.

Yeniden üst noktadayken kinetik enerji, yer çekimsel potansiyel enerjiye dönüşmüş olur ve yo – yo yeniden dalışa geçer. Ancak sürtünme yüzünden oyuncağın kinetik enerjisi, ip ve makara üzerinden yavaş yavaş artan bir ısı enerjisine dönüşür ( tıpkı hareket eden tekerlek ve kaldırım arasındaki sürtünmenin tekerlek yüzeyini ısıtması gibi ). Yo – yoyu kullanan kişi her seferinde ipi kuvvetlice çekmeyi başaramazsa, yo – yo ivmesini gittikçe kaybedecek ve nihayetinde en alt noktada tamamen duracaktır.

Yo – yolar en fazla ne büyüklükte olabilir ve sürekli çalışması sağlanabilir? 2010 yılında 725 kg gelen bir yo – yo Guinness Dünya Rekorunu kırmıştır. Ancak çalışan en büyük ahşap yo – yo için en güncel rekor Ohio, La Rue’den kaşif Beth Johnson’a aittir. 2012  yılında bir vinçten sarkıtılarak Cİncinnati’de test edilen çizgili yo – yo 3.6 m uzunluğundaydı ve 2086 kg’dan fazla geliyordu.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli