Neden Tüylerimiz Diken Diken Olur ?

0
6

Neden Tüylerimiz Diken Diken Olur ?

Tüylerin ürpermesi için gerekli olan reçete: Karanlık bir odaya geçin. Yarı kapalı bir kapının arkasında durun. Kardeşinizin girmesini bekleyin ve birden önüne  atılın. Tüyleri diken diken olacak, arkasından bir çığlık sesi duyulacak ve bunu bir bağrış izleyecektir ( muhtemelen anneniz veya babanız tarafından).

Büyük Britanya’da, tüylerin diken diken olmasına ‘’ kaz derisi ‘’ diyorlar. İnsanlar ta 1800’lerden beri tüylerin ürpermesinden söz ederken ‘’ kaz ‘’ sözcüğünü içeren terimler kullanmışlardır. Ürperme olayının kazlarla ne ilgisi olabilir? İnsanlar eskiden, özellikle tatillerde olmak üzere, günümüze kıyasla çok daha fazla kaz yerlerdi. Kazın tüyleri yolunduktan sonra, vücudu minik kabarcıklarla kaplanır. Dolayısıyla birinin kollarında böyle minik kabarcıklar oluştuğunda, insanlar bu görüntüyü kazın derisin veya kabarcıklarına benzetmiştir.

Tüylerin ürpermesine sebep olan şey nedir? Kıl köklerinin etrafındaki küçük kaslar aniden kasıldığında deri ürperir. Kedinizin kuyruğunu birdenbire diklendiğini veya kirpinin dikenlerinin aniden sivrildiğini gördünüz mü hiç? Bunlar da yine kıl kökleri etrafındaki kasların aniden kasılması yüzündendir.

Hayvanlar, biz de dahil, ürktüğünde veya tehlike altındayken bu durumu yaşar. Bilim insanları ‘’ savaş ya da sıvış ‘’ tepkisiyle ilgili bir durum olduğunu söylerler. Stres hormonları kasların kasılmasına sebep olur. Kedide bu durum, tüylerinin kabarması ve ona tehdit oluşturan diğer hayvanlara karşı daha büyük ve ürkütücü görünmesini sağlar. Bizim tüylerimizin diken diken olması ise bu evrimsel tepkinin bir yansımasıdır; atalarımızın vücutları çok daha fazla kılla kaplıydı ve tüylerin ürpermesi onlar için bir hal değil yaşam için ihtiyaç teşkil ediyordu.

Birden üşüme hissi halinde de tüylerimiz ürperir. Neden mi? Çünkü uzaktan akrabalarımız kürklüydü. Hayvanlar için soğukta tüylerini kabartmak daha iyi yalıtım sağlar.

Tüylerin diken diken olması sadece korktuğumuz zamanlarda değil, heyecan duyduğumuz her durumda başımıza gelebilir. Ülkemizin milli marşının olimpiyatlarda çalındığını duymanız, çok hoş bir tesadüfe denk gelmeniz veya birinin kendini hiçe sayarak salt cesaret örneği göstermesine şahit olmanız, kolunuzdaki tüyleri ürpertebilir. Heyecan verici bir anı veya karşılaşmayı hatırlamanız bile ürpermenize neden olabilir. Böyle durumlarda tehlike altında olmasak da ruhen derinden etkileniriz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here