Sıradaki içerik:

Mikroskobik Canlıların Keşfi Nasıl Gerçekleşti?

e
sv

Nasıl Oluyor da Yağ ve Su Birbirine Karışmıyor ?

1033 okunma — 03 Aralık 2019 21:49
yağ ve su neden karışmaz e1611871817365

Nasıl Oluyor da Yağ ve Su Birbirine Karışmıyor ?

Hiç buzdolabından salata sosunu çıkarıp baktınız mı? Küvetteki su üzerine banyo yağı döktünüz mü ya da televizyonda deniz üzerinde petrol sızıntısıyla oluşmuş yağ tabakalarını gördünüz mü? Evetse, o halde yağla suyun birbirine karışmadığını biliyorsunuzdur. Yağ ve sirkeyi ( ki büyük çoğunluğu sudur) birbirine karıştırmak için defalarca sallamak gerekir. Hatta hızla dökmeniz gerekir çünkü sallamayı kestiğiniz anda yağın hızla yüzeye çıkmaya başladığını görürsünüz.

Yağ ve su arasında çok eskiye dayanan bir husumet olabilir mi? Buna pek bir ihtimal vermiyoruz. Yağ ve su birbirine zıt kutuplardır aslına bakılırsa.

Yağ ve su, molekül yapıları bakımından birbirine karışmaz. Moleküller grup halinde birbirine yapışmış atomlardır. Atomların yapısı yüzünden, bazı moleküller bir mıknatısın kuzey ve güney kutupları gibi zıt kutuplardır. Ancak bir molekül kutbunda, zıt kutuplar manyetik değil elektrikseldir.

Su molekülleri kutupsaldır. Bir su molekülü V harfi şeklindedir. V harfinin dip noktasında bir oksijen atomu, iki üst ucunda ise birer hidrojen atomu vardır. Molekülün alt kısmı negatif elektrik yüklü, üst noktalar ise pozitif yüklüdür.

Kutupsal olmayan moleküllerde, elektrik yükleri birbirinden ayrılmamıştır. Dolayısıyla moleküllerin birbirine zıt pozitif ve negatif uçları yoktur.

Kutupsal moleküller diğer kutupsal moleküllerle, kutupsal olmayan moleküller de diğer kutupsal olmayan moleküllerle bir arada bulunur. Aralarında gruplaşma olduğu için, okul kafeteryasında ayrı düşüp de farklı masalarda yemek yiyen çocuklar gibidirler, sosyalleşemezler.

Bu da bizi yine yağ ve su konusuna getiriyor. Yağ ve su birbirine karışmaz çünkü yağ kutupsal değildir, su ise kutupsaldır. Ancak ikisi de kutupsal olduğundan alkol ve su fevkalade birbirine karışır. Bilim insanları alkol ve su için ‘’ karışabilir ‘’ derken, yağ ve su için ‘’ karışamaz ‘’ derler.

Pozitif ve negatif yükler birbirini çektiği için, bir kutupsal molekülün negatif ucu başka bir kutupsal molekülün pozitif ucunu çeker. Dolayısıyla kutupsal moleküllerin birbirini çekmesi ve bir solüsyon içinde birbirine karışması doğaldır. Bunula birlikte kutupsal moleküller birbirine yapışmaya meyilli olduklarından, yağdaki gibi kutupsal olmayan moleküller kolayca birbirine karışamaz.

Neyin karışıp neyin karışmayacağını anlamanın basit kuralı şudur: ‘’ Benzer moleküller birbirini çözer.’’ Bu durumda alkol ve suyu birbirine karıştırmak kolaydır, şeker ve suyu karıştırmak da kolaydır denilebilir çünkü şeker molekülleri de kutupsaldır. Zeytinyağı ve mısır yağını veya yalancı safran ile motor yağını karıştırmak da kolaydır.

Bu kuralın beklenmeyen bir sonucu şudur: Bir litre suyu bir litre alkolle karıştırdığımızda, elde ettiğimiz karışım iki litreden az olacaktır. Peki neden? Moleküller o kadar iyi karışır ki sıvılardaki boş alanlar moleküllerle dolarak karışımı yoğunlaştırır ve daha az yer kaplamasını sağlar.

Bazı sıvılar karışmadığından, oyuncak şirketleri yağ, su ve diğer sıvıları kullanarak şişede okyanus görüntüsü yaratıp parıldayan ve hareketli dalgalar oluştururlar. Öte yandan toksik ( zehirli ), bir kimyasal ( kutupsal olduğundan), suda dolaşıp suya fevkalade karışabilir ve biz de laboratuvar testi yaptırmadıkça orada olduğunu asla bilemeyebiliriz.  

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli